Wystąpienie: Michał Pyrzyk

Stanowisko

Mam zaszczyt zaprezentować oświadczenie Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe w sprawie rządowego projektu ustawy o środkach ograniczających, który ma na celu wdrożenie przepisów unijnych oraz wzmocnienie bezpieczeństwa narodowego, a który był przedmiotem prac połączonych komisji: Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju.

Tak jak mówiłem już podczas pierwszego czytania, projekt przede wszystkim definiuje zasady stosowania sankcji gospodarczych, takich jak zamrażanie funduszy i zasobów, wobec podmiotów wspierających agresję lub naruszających prawa człowieka, a kluczowym elementem regulacji jest utworzenie krajowej listy sankcyjnej prowadzonej przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Ma to prowadzić do skutecznego egzekwowania międzynarodowych i krajowych restrykcji przy jednoczesnym zachowaniu stabilności gospodarczej kraju.

Ustawa poza uporządkowaniem pojęć implementuje również stosowną unijną dyrektywę 2024/1226 i będzie pozwalać na bezpośrednie jej stosowanie do przyszłych reżimów sankcyjnych przyjmowanych przez Unię Europejską.

Ustawa precyzyjnie przypisuje zadania poszczególnym organom administracji publicznej, eliminując dotychczasowe spory kompetencyjne. Ponadto tworzy Zespół do spraw Środków Ograniczających, który ma koordynować polską politykę sankcyjną, a przede wszystkim zapewniać spójność działań.

Projekt potwierdza i systematyzuje stosowanie krajowych sankcji, które mają charakter uzupełniający, a więc subsydiarny, względem unijnych, a są to środki indywidualne, nakładane na konkretne osoby i podmioty, które obejmują zamrożenie aktywów, zakaz udostępniania im środków finansowych, wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych oraz wykluczenie z postępowań o zamówienia publiczne, a także środki gospodarcze, a więc sektorowe, w przypadku których Rada Ministrów będzie mogła wprowadzić w drodze rozporządzenia czasowy, bo do 24 miesięcy, zakaz lub ograniczenie współpracy gospodarczej z określonym państwem trzecim, np. zakaz obrotu towarami, tranzytu, inwestycji czy ubezpieczeń.

Ustawa przewiduje również możliwość ustanowienia tymczasowego zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwami z listy sankcyjnej, aby zapewnić ich dalsze funkcjonowanie i ochronę miejsc pracy. Szczegółowo określa także procedury zbywania majątku osób objętych restrykcjami oraz zasady współpracy organów państwowych w tym zakresie. W sytuacjach ochrony ważnego interesu publicznego lub bezpieczeństwa państwa możliwe będzie także przejęcie aktywów na własność Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem nowo wprowadzonej zasady wzajemności w ochronie praw majątkowych przez państwo pochodzenia sankcjonowanego podmiotu. Pracownikom zatrudnionym w podmiotach objętych krajowymi sankcjami w razie nagłego wstrzymania działalności i niewypłacalności pracodawcy będą wypłacane świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, czyli FGŚP, na zaspokojenie ich należności łącznie za okres niedłuższy niż 3 miesiące.

W celu uszczelnienia systemu wprowadzono wymóg uzyskania uprzedniej zgody ministra właściwego do spraw gospodarki na zbycie lub obciążenie udziałów lub akcji podmiotu wpisanego na listę sankcyjną. Dokonanie takich czynności bez zgody skutkuje ich bezwzględną nieważnością. Ustawa kompleksowo reguluje kary za naruszenie i obchodzenie sankcji.

Z uwagi na wagę regulacji i potrzebę pilnego, naszym zdaniem, wejścia tych przepisów w życie Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe jest za uchwaleniem tego projektu.